„Wiara w cuda powinna być jeszcze mniejsza, jeżeli chodzi o środki mające mniej widoczny wpływ na organizm. Przypominam sobie pewnego inteligentnego człowieka, który dożył 90 lat, i który zapewniał, że przyczyną jego dobrego stanu zdrowia były głębokie wdechy i wydechy, które wykonywał codziennie rano przez całe życie. Inny zaś, lekarz z zawodu, obiecuje długie życie tylko temu, kto, odwrotnie, codziennie przez kilka minut będzie ćwiczył wstrzymywanie oddechu. Znam człowieka, który twierdzi, iż posiada wspaniałe zdrowie wyłącznie dlatego, że opróżnia żołądek nie rzadziej niż 4—5 razy w ciągu dnia; natomiast pewien specjalista od gimnastyki w zakładzie produkcyjnym stwierdza, że praprzyczyną wszystkich niedomagań jest... płaskostopie. Podobnych „ekstermistów ochrony zdrowia" jest wielu. Wszystkich ich łączy dążenie do absolutyzowania własnych doświadczeń uwieńczonych sukcesem, które, jak wiadomo, niekoniecznie muszą się odnosić do każdego bez wyjątku.
Rozmawiam na ten temat z profesorem Nikitinem, który wysuwa następujący wniosek
— Ćwiczenia fizyczne są dobre również dlatego, że mają zbawienny wpływ nie tylko na nasze mięśnie, lecz także w niemniejszym stopniu na system nerwowy. Należy pamiętać, iż nasze zdrowie zależy przede wszystkim od stanu systemu nerwowego, od współzależności procesów pobudzania i hamowania, które rządzą wszystkimi układami naszego organizmu. Podam bardzo uproszczony przykład. W pewnej rodzinie wytworzyły się trudne stosunki, przyczyną których okazał się nie najlepszy charakter teściowej. Z biegiem lat napięcie wzrastało, w wyniku czego mąż zachorował na wrzód żołądka. Kiedy teściowa wyprowadziła się, stosunki gwałtownie zmieniły się na lepsze. Minął rok, dwa — i ślad po wrzodzie zaginął. Panuje wśród ludzi opinia, że wszystkie choroby biorą się z nerwów. I w zasadzie nie jest ona pozbawiona racji.“(8)